Surrealizm [moodboard]

André Breton, 'Manifest surrealizmu' (1924 r.), fragmenty:

Droga wyobraźnio, najbardziej w tobie kocham to, że nie przebaczasz.

Obraz przedstawia różne elementy i zdjęcia na blado-różowym tle. Widzimy kawałek pizzy, fotografię portretową i zdjęcia obrazów.Obraz przedstawia zdjęcia różnych dzieł sztuki na blado-różowym tle.Obraz przedstawia różne zdjęcia na blado-różowym tle. Widzimy sukienkę, kapelusz w kształcie buta, czarno-białe fotografie damskich twarzy, obraz.Obraz przedstawia różne zdjęcia na blado-różowym tle. Widzimy kobietę w czerwonej sukni, naszyjnik na białym manekinie, obraz, filiżankę.Obraz przedstawia różne zdjęcia na blado-różowym tle. Widzimy zdjęcia różnych budynków, fotografię, obraz z gołębiem.Zdjęcie przedstawia ciemno-brązowe napisy na beżowym tle.

Mógłbym spędzić życie na zachęcaniu wariatów do zwierzeń. Są to ludzie nieposzlakowanej uczciwości, których prostoduszność może się równać tylko z moją. Dla odkrycia Ameryki trzeba było, ażeby Kolumb wybrał się w drogę z kupą wariatów. I spójrzcie, jak to wariactwo wcieliło się w życie i trwa po dzień dzisiejszy.

Strach przed obłędem nie zmusi nas do zatrzymania sztandaru wyobraźni w połowie masztu.

Jeżeli w głębinach naszego umysłu kryją się dziwne siły, zdolne do pomnażania sił na powierzchni, albo do staczania z nimi zwycięskiej walki, to jak najbardziej warto je schwytać, przede wszystkim schwytać, aby potem, jeżeli zdołamy, poddać je kontroli naszego umysłu.

Umysł człowieka śniącego jest całkowicie zadowolony z tego, co się dzieje. Nie wyłania się niepokojące pytanie, co jest, a co nie jest możliwe. Zabijaj, szybuj w powietrzu, kochaj, ile zechcesz. A jeśli umierasz, czy nie masz pewności, że powstaniesz z martwych? Pozwól się prowadzić, twoja zwłoka nie zwolni biegu wydarzeń. Nie masz imienia. Wszystko przychodzi z nieocenioną łatwością.

Wierzę w to, że te dwa na pozór tak przeciwstawne sobie stany, jak sen i jawa, w przyszłości stopią się w pewnego rodzaju rzeczywistość absolutną, w nadrealność, jeśli to można tak nazwać. Wyruszam na jej zdobycie, pewien, że jej nie osiągnę, ale tak mało myślę o swojej śmierci, że jednak po trosze liczę na radość tego osiągnięcia.

Surrealizm; Czysty automatyzm psychiczny, który ma służyć do wyrażenia bądź w słowie, bądź w piśmie, bądź innym sposobem, rzeczywistego funkcjonowania myśli. Dyktowanie myśli wolne od wszelkiej kontroli umysłu, poza wszelkimi względami estetycznymi czy moralnymi. (...) Surrealizm opiera się na wierze w nadrzędną rzeczywistość pewnych form skojarzeniowych dotąd lekceważonych, we wszechpotęgę marzenia, w bezinteresowną grę myśli. Dąży do ostatecznego zniszczenia wszelkich innych mechanizmów psychicznych i zajęcia ich miejsca w rozwiązywaniu podstawowych zagadnień życia.

Ci, którzy się poświęcają surrealizmowi, nie mogą go porzucić, kiedy im się podoba. Wszystko wskazuje na to, że surrealizm działa jak narkotyk; podobnie jak narkotyk stwarza pewien stan łaknienia i może pchnąć człowieka do straszliwych wybuchów.

Z obrazami surrealistycznymi dzieje się tak samo, jak z obrazami wytwarzanymi przez opium, człowiek ich nie przywołuje, ale "same się nasuwają spontanicznie, narzucają się przemocą. Nie może się ich pozbyć, bo wola jest bezsilna, i nie panuje już nad władzami umysłu". (cyt. Baudelaire)

Tylko słowo wolność potrafi mnie jeszcze porwać.

~ André Breton ('Manifest surrealizmu' 1924 r.) tłum. Adam Ważyk

Obraz przedstawia trzy kształty przypominające fale w odcieniach beżu.

Surrealizm to ja.

~ Salvador Dali (o sobie).

Obraz przedstawia trzy kształty przypominające fale w odcieniach beżu.

(...) wciąż jestem skłonny uważać surrealistów (...) za stuprocentowych wariatów.

~ Zygmunt Freud (po spotkaniu z Salvadorem Dalim) Źródło: „Przegląd powszechny”, Druk Wł. L. Anczyca i Spółki, 1996, s. 347.